ایلام: شماره‌گذاری شده با چوب جعبه میوه

اسفند ۱۵, ۱۳۹۶

در حاشیه دورافتاده گورستان صالح آباد ایلام، چند سنگ قبر وجود دارد که نام‌های اعدام شدگان کشتار ۶۷ این شهر روی آن نوشته شده است.

هیچ‌کس به درستی چگونگی اعدام آن‌ها را نمی‌داند. برخی از منابعی که با شاهدان عینی صحبت کرده‌اند گفته‌اند که زندانیان سیاسی زن و مرد را به عنوان انتقال به کرمانشاه، سوار یک کامیون کردند و در میانه راه کامیون به شکلی واقعی یا ساختگی، چپ می کند و یک نفر از زندانیان در همان جا کشته می‌شود. اینکه باقی زندانیان را در همان جا تیرباران کرده یا دوباره به ایلام برگردانده‌اند، موضوعی است که هنوز مشخص نشده است.

در ۵ آذر ۱۳۶۷ و بعد از ماه‌ها بی خبری، به خانواده‌های زندانیان سیاسی گفته می‌شود فرزندان‌شان را در ۱۶ مرداد، یعنی حدود چهار ماه پیش از آن  اعدام کرده‌اند. پس از آن به خانواده‌ها نشانی مکانی را در حاشیه گورستان صالح آباد به عنوان محل دفن داده‌اند.

در این مکان، پیکر زندانیان در یک کانال به درازا کنار هم دفن شده بوده‌اند. خانواده‌هایی که این مزار را باز کرده اند، پیکر گلوله‌باران شده عزیزان‌شان را دیده اند که با پلاستیک پوشانده شده و یک شماره که روی چوب جعبه میوه نوشته شده روی بدن‌هایشان بوده است.

 

براساس شهادت‌های اخذ شده توسط عدالت برای ایران، حداقل پنج زن و چهار مرد زندانی سیاسی به نام‌های فرح اسلامی، جسومه حیدرزاده، نسرین رجبی، مرضیه رحمتی، حکیمه ریزه‌وندی، نصرت الله بختیاری، نقی مروتی، عبدالله نادری و موسی نعمتی که در جریان کشتار ۶۷ در ایلام اعدام شده‌اند در این مکان دفن شده‌اند. بیشتر آن‌ها کسانی بودند که در سال‌های پیش آزاد شده و در اوایل سال ۶۷ دوباره دستگیر شده بودند.

در دهه‌های اول پس از کشتار، سنگ قبرهایی که خانواده ها روی این مزارها می‌‌گذاشتند توسط ماموران شکسته می‌شد اما در سالهای اخیر و به خصوص از زمانی که به دلیل بزرگ شدن قبرستان صالح آباد، این بخش جزیی از آن شده، سنگ ها به همان شکلی که خانواده ها گذاشته اند باقی مانده‌اند. با این همه، رهگذران از آن مکان می‌توانند به سادگی متوجه وضعیت غیرعادی این قبور که با فاصله‌ای بسیار کم، چسبیده به یکدیگر قرار دارند، بشوند.

 

*اطلاعات این مطلب برگرفته از مصاحبه‌های طاهره خرمی، ندا رحمتی، محمدرضا اسکندری با عدالت برای ایران، فیلم‌ها و عکس‌های ارسال شده به عدالت برای ایران و منابع راستی آزمایی شده از دیگر منابع است.