مشهد: اسناد جرم، زیر تلی از خاک

اسفند ۱۶, ۱۳۹۶

در بخش انتهایی قبرستان بهشت رضا مشهد، قطعه‌ای متروکه وجود دارد که پیکر زندانیان سیاسی اعدام شده در دهه ۶۰ را در آن جا به شکل فردی دفن می‌کردند. ماموران دولتی این قطعه را که شماره آن ۲۲ است، “لعنت آباد” می‌خوانده‌اند. براساس مشاهدات یکی از ماموران غسال‌خانه این گورستان و گفته‌های مسئولان قضایی به برخی از خانواده ها در ماه‌های بعدتر، جانباخته‌گان کشتار ۶۷ در مشهد را نیز در سه منطقه متروکه از قبرستان دفن کرده اند که دو منطقه آن در نزدیکی بخشی از قطعه‌ ۲۲ است که مزار اعدام‌شدگان اوائل دهه ۶۰ است.

تصور می‌رود که در قطعه‌های یادشده، حدود ۱۷۰ زندانی سیاسی به طور جمعی دفن شده‌اند.

مکان تقریبی سه گور جمعی احتمالی اعدام‌شدگان سال ۶۷ روی نقشه‌های گوگل از لینک‌های زیر قابل دسترسی است:

گور جمعی شماره ۱، قطعه ۱۰

گور جمعی شماره ۲، قطعه ۲۲

گور جمعی شماره ۳، قطعه ۲۷

در تمام سال های گذشته، مقامات رسمی به شیوه های مختلف از جمله ریختن آب در این منطقه، از میان بردن نشانه های روی مزارها و ایجاد فضای امنیتی مانع از برگزاری مراسم یادبود در این منطقه شده‌اند.

خانواده‌های داغدیده که از این محل به مناسبت نوروز ۱۳۹۶ دیدن کردند، متوجه شده‌اند که حجم عظیمی از خاک روی یکی از قطعاتی که گورهای جمعی در آن است ریخته شده به طوری که سطح مسطح قبلی تبدیل به یک تپه کوچک بوده بود. مشاهدات بعدی و عکس ها و فیلمهایی که از این منطقه گرفته شده به علاوه نقشه‌های ماهواره ای نشان می دهد که مسئولان  در حال ساخت و ساز در دو منطقه ای که مزارهای جمعی در آن قرار دارد هستند. در یکی از قطعه ها، در حال ساخت قبرهای جدید روی گورهای جمعی هستند و در یکی دیگر از قطعه ها، ساختمان های جدیدی در حال ساخته شدن است.

در صورت اتمام این عملیات ساخت و ساز، که مزارهای جمعی این دو قطعه به طور کامل محو خواهند شد.

بررسی تصاویر به دست آمده از نقشه‌های ماهواره‌ای “گوگل ارت”، تغییرات رخ داده در این قطعات و تخریبی را که در جریان است کاملا به اثبات می‌رساند.

تخریب گور جمعی شماره ۱ درقطعه ۱۰ بهشت رضا به روایت نقشه‌های هوایی

مقایسه دو تصویر زیر نشان می‌دهد عملیات ساخت و ساز که مشخص نیست در نهایت به کجا خواهد انجامید بین ۲۲ تیر و ۱۷ مرداد ۱۳۹۵ آغاز شده است چون حداقل تا تاریخ ۲۲ تیر، این مکان که باور می ‌رود یکی از گورهای جمعی زندانیان سیاسی اعدام شده در سال ۶۷ باشد، دست‌نخورده مانده بوده است.

۲۲ تیر ۱۳۹۵

۱۷ مرداد ۱۳۹۵

آخرین تصویری که “گوگل ارت” از این قطعه گرفته مربوط به تاریخ ۲۱ بهمن ۱۳۹۶ است که به وضوح نشان می‌دهد عملیات ساخت و ساز به حدی پیشرفت کرده که بیشتر فضایی که گور جمعی در آن است، با چند ساختمان پوشیده و غیرقابل دسترس شده است.

 

تخریب گور جمعی شماره ۲ درقطعه ۲۲ بهشت رضا به روایت نقشه‌هاو عکس‌ها

 خانواده‌های داغداری که از این بخش از بهشت رضا در سال‌های ۱۳۹۵ و ۱۳۹۶ بازدید کردند، متوجه شدند بخشی که قبلا مسطح بود، به صورت تدریجی زیر خروارها خاک که به شکل تپه‌ای بزرگ برآمده است پنهان شده است.

تصاویر زیر که از نقشه‌های هوایی “گوگل ارت” به دست آمده نشان می‌دهد که عملیات خاک ریزی بر گور  جمعی بین ۵ اردیبهشت ۱۳۹۵ و ۲۲ تیر ۱۳۹۵ آغاز شده است.

۵ اردیبهشت ۱۳۹۵

۲۲ تیر ۱۳۹۵


در تصویر بالا که آخرین تصویر موجود در نقشه‌های گوگل ارت از این مزار است که در ۲۱ بهمن ۱۳۹۶ گرفته‌ شده است به نظر می‌رسد محوطه گور جمعی، برای اینکه قبرهای تازه بر روی آن ساخته شود، تقسیم‌بندی و آماده‌سازی شده است.