آلبوم عکس‌های زنان گردان شُوان

اسفند ۱۹, ۱۳۹۶

گردان شوان، یک از گردان‌های پیشمرگان حزب کمونیست ایران (کومه له) بود که در دهه ۶۰ در کردستان عراق مستقر بود و عملیات مختلف در داخل خاک ایران انجام می‌داد.
تعداد بسیاری از زنان جوان از شهرهای مختلف کردستان به این گردان پیوسته بودند. بسیاری از آنان پدر، مادر و یا سایر اعضای نزدیک خانواده‌شان در همان زمان در زندان‌های کردستان بودند.
در ۲۵ اسفند ۱۳۶۶، دولت صدام حسین حلبچه در کردستان عراق را بمباران شیمیایی می‌کند. در اثر این حمله، بسیاری از اعضای گردان شوان دچار مسمومیت می شوند و برای دور شدن از اثرات گازهای شیمیایی به سمت عراق می آیند. در ۲۷ اسفند ماه، در حالی که بسیاری از اعضای این گردان به خاطر گازهای شیمیایی بینایی خود را از دست داده و یا سخت بیمار  و در انتظار رسیدن کمک بودند، نیروهای نظامی جمهوری اسلامی به آن‌ها حمله می کنند. در این حمله، ۶۱ نفر کشته، ۱۱ نفر اسیر  و تعداد خیلی کمی موفق به فرار می شوند.
در میان اسرا، سه زن به نام‌های شهلا کلاه قوچی، عطیه شریفی (عطیه گزان) و زمانه قادری (ژاله ناسیر) بودند. آن‌ها را به زندان وزارت اطلاعات (ساواک سابق) سنندج منتقل و به شدت کردند. برخی از اخبار تایید نشده مبنی بر تجاوز و شکنجه جنسی آن‌هاست.
 
مقامات امنیتی و قضایی در شهریور ماه ۱۳۶۷ به خانواده‌های آنان اطلاع دادند که دخترانشان اعدام شده اند. هیچگونه اطلاعی درباره محاکمه و محکومیت آن‌ها در دست نیست. مقامات همچنین از دادن اطلاعات درباره محل دفن آن‌ها خودداری کردند.
مدت کوتاهی بعد از آن، خانواده‌ها با خبر می شوند که عزیزان‌شان را در جایی در مجاورت گورستان بهاییان قروه دفن کرده اند. آن‌ها شبانه به محل می روند و یک گور جمعی را کشف می کنند که پیکر تیرباران شده شهلا، عطیه، ژاله  و سایر اعضای اسیر گرفته شده گردان شوان و همچنین برخی از زندانیان سیاسی اعدام شده در جریان کشتار ۶۷ در سنندج در کنار هم در آن بوده است. خانواده‌ها پیکرها را بیرون می کشند و شبانه آن‌ها را در همان محل در قبرهای انفرادی که کنده بودند، دفن می کنند.
از نظر حقوق بین الملل، اسیر جنگی حقوق ویژه ای دارد و در صورتی که توسط مقامات دولتی که او را به اسارت گرفته کشته شود، این عمل براساس کنوانسیون های ژنو جنایت جنگی محسوب می شود.
آنچه در ادامه می‌آید، مجموعه ای از عکسهای زنان گردان شوان است که از منابع مختلف جمع‌آوری و در کنار هم قرارگرفته اند.
 
 *برای تهیه این مطلب، از مصاحبه‌های اختصاصی با نسرین رمضانعلی و خالد علی پناه استفاده شده است که هر دو عضو گردان شوان بوده اند.نسرین رمضانعلی از معدود اعضای این گردان است که توانسته فرار کند و جان به در برد.