بندرانزلی، گورستان لاله‌زار: هیچوقت باور نکردیم

اسفند ۲۰, ۱۳۹۶

در سال ۱۳۶۷، کشتار جمعی زندانیان سیاسی در زندان نیروی دریایی رشت با ویژگی هایی کم و بیش شبیه نقاط دیگر ایران اتفاق افتاد. خانواده‌ها تا ماه‌ها از سرنوشت فرزندانشان بی خبر بودند و بعدتر، وقتی خبر اعدام آن‌ها را بهشان دادند، در بسیاری از موارد از دادن نشانی محل دفن خودداری کردند.

شایسته وطن دوست که خود از جان به دربردگان کشتار ۶۷ در زندان نیروی دریایی رشت است و همسرش فرزان ببری را که در بند مردان همان زندان حبس بوده، در این کشتار از دست داده، می گوید:

“خانواده‌اش دقیقاً پاییز ۶۸ مطمئن میشن که اعدام شده. قبل از این بود که گالیندوپل بیاید برای بررسی، اینهارو صدا کرده بودند و بهشون گفته بودند که اینجا قبر بچه تونه، بعد بیایید وسایلش را ببرید. جایی که نشان داده بودند یه قبرستونی تو کولیور (کُلویر) بوده است که در واقع خودشان درست کرده اند. من یک بار فقط اونجا رفتم.  غیر از بچه های اعدامی قبر دیگه ای اونجا ندیدم حالا قبلاً قبرستانی بوده یا نبوده، من تو شرایط روحی که رفتم، شرایط روحی خوبی نبود و در نتیجه یادم نیست. من به جای دیگه توجه نکردم، فقط همین بچه ها را دیدم. که گفتم که اینجا خاک که برای بچه ها دادند.”

با این همه، او و برخی دیگر از خانواده ها هیچگاه این ادعا را که نزدیک به یک سال و نیم بعد از اعدام عزیزانشان و بدون اینکه هیچگاه پیکر آن ها را ببیند مطرح  شده بود باور نکردند.  آن‌ها براساس شنیده‌های‌شان از افراد محلی اعتقاد دارند که عزیزانشان در یک گور جمعی در انتهای گورستان لاله زار بندرانزلی دفن هستند.

شایسته وطن دوست در این‌باره می گوید:

“من که نمیتونستم باور کنم. من نمیتونستم اصلاً باور کنم. چون اصلا فرصت نمی کردن که اگر شب اعدام کرده بودند که اصلا فرصت نمی کردن که بخوان یکی یکی اینها را دفن بکنند! یکی یکی قبر داده بودند و فکر نمی‌کنم که فرصت می‌کردن که یه همچین کاری بکنن. ”

محوطه ای که احتمال می رود مزار جمعی در آن باشد، در ضلع شمال غربی گورستان لاله زار بندرانزلی واقع است.

عکس‌های زیر که توسط داوطلبان مجموعه فعالان حقوق بشر (هرانا) در تابستان ۱۳۹۶ گرفته و در اختیار عدالت برای ایران قرارداده شده نشان می‌دهدساخت قبرهای جدید در نزدیکی این محل آغاز شده و اگر به همین شکل پیش رود، محلی که احتمال وجود مزار جمعی قربانیان کشتار ۶۷ است، کاملا در زیر قبرهای جدید قرار خواهد گرفت و محو خواهد شد.

مکان احتمالی مزار جمعی قربانیان کشتار ۶۷، در قسمت بالایی این تصویر،  نزدیک به دیوار و درختان سمت چپ قرار دارد.

 

 

 

براساس اطلاعات به دست آمده، مزارهای جمعی باید جای نزدیک درخت‌ها در این تصویر باشند. این تصویر انجام عملیات زیرسازی در این منطقه برای ایجاد قبرهای جدید به روشنی نشان می‌دهد.

 

عکس‌های استفاده شده در این صفحه به همت داوطلبان “مجموعه فعالان حقوق بشر” (هرانا) تهیه و برای استفاده انحصاری به عدالت برای ایران داده شده است.